Het meest gehoorde begrip in therapie…

Vrijheid.

‘Ik wil graag vrij zijn’, hoor ik mensen in mijn praktijk vaak zeggen. ‘Wat bedoel je daarmee?’ vraag ik dan. ‘Dat ik vrij ben om écht mezelf te kunnen zijn.’ Het is een diepe wens van ons allemaal. Stel, je hoeft niet meer bezig te zijn met alles wat je moet, vooral: moet zijn. Wat een energie zou je overhouden!

Maar vrij, waarom zouden we dat niet zijn? Waar zit die onvrijheid dan precies in? Gek genoeg blijkt dat de onvrijheid meestal niet komt van buitenaf maar van binnenuit. Natuurlijk, door je omstandigheden kunnen er dingen niet. Ik zou graag met een rugzakje regelmatig de wereld in gaan maar ik heb een gezin waar ik het liefst bij betrokken blijf. Dat is een kader en daardoor kan niet alles. Toch is daarbinnen best ruimte gebleken.

Zo ging ik vorig jaar 3 dagen naar Amsterdam, in een hotelletje en ik huurde een fiets. Heerlijk, gewoon door de week. Mijn lieve man zei: joh, ga maar. Nóg krijg ik energie als ik eraan terugdenk. Ik ontbeet in een hipster-ontbijtrestaurantje waar ik – by far – de minst hippe en bovendien de oudste was, maar he, ik genoot ervan en maakte praatjes met het jonge personeel. Ik zag er veel baarden en van die beanie mutsen (ja, ook binnen). En…

Goed. Dat ik die ruimte had kunnen pakken, sjonge, daar was behoorlijk wat innerlijk werk aan vooraf gegaan. De echte beperking om zoiets te doen bleek namelijk te zitten in… mijzelf. Verstrikt raken in onvrijheid heeft hier vaak mee te maken: we worden bestuurd door onze eigen innerlijke overtuigingen, en die hebben we meestal niet eens helder in beeld. We realiseren ons niet hoezeer ze aan onze touwtjes trekken. Dat maakt het zo ongrijpbaar.

Hoe verwerf je dan vrijheid? Als het zo onbewust gaat, is het dan geen onbegonnen werk? Gelukkig niet. Het gaat in stapjes, zoals bij alles. Het begint bij je langzaamaan bewust te worden van jezelf. In therapie werken we daaraan, maar je kunt het ook zelf, bijvoorbeeld door alert te raken op het moment dat je je denk-ruimte voelt verdwijnen. ‘Wel naar Amsterdam, niet naar Amsterdam?’ Bij ‘Neee, dat kan absolúút niet!!’ denk ik tegenwoordig ‘Hebbes, deze overtuiging zetten we eens even midden op tafel: vertel, waar gaat dit over en wat maakt dat ik dit zo stellig roep?’

Het is best een heftig pad om je eigen overtuigingen uit te graven en te ontmoeten. Er komt een boel angst en andere emoties mee tevoorschijn. Maar het is het waard: het geeft je de gelegenheid om ze bewust te heroverwegen vanuit wie je zelf bent. Elke keer dat je dat doet, doe je het werk: verwerven van vrijheid om jezelf te zijn.

En dat kan zomaar resulteren in het bíjna kopen van een hippe beanie in een bruisende stad ?

Foto: Eline Bos